Het Amsterdamsche Voetbal Doelgericht
De Amsterdamse Voetbal Agenda is een strategisch samenwerkingsverband tussen de Gemeente Amsterdam, AFC Ajax, de KNVB en tientallen amateurclubs. Het programma is in het leven geroepen om het verenigingsleven te ondersteunen en het voetbal in de hoofdstad vitaler, toegankelijker en veiliger te maken.
Amateurclubs worden praktisch ondersteund om financieel en organisatorisch gezond te blijven, onder andere door extra opleidingsplaatsen voor beginnende jeugdtrainers aan te bieden, maar ook voor de nieuwe generatie bestuurders is een opleidingstraject. Twaalf jonge bestuurders bereiden zich een jaar lang voor op een bestuurdersrol bij Amsterdamse amateurclubs: ‘De verbinding en maatschappelijke impact zijn enorm’
Op de KNVB Campus in Zeist is medio juni de eerste editie van het Amsterdamse bestuurdersprogramma Bigshots officieel van start gegaan. Twaalf jonge en ambitieuze bestuurders verzamelden zich voor een tweedaagse kennismaking met de wereld van sportbestuur, voordat zij vanaf deze zomer bestuursfuncties gaan vervullen bij Amsterdamse amateurvoetbalverenigingen.
Kennissessies
Tijdens de aftrap maakten de deelnemers kennis met elkaar, wisselden zij eerste ervaringen uit en kregen zij een inkijkje in de uitdagingen en verantwoordelijkheden die horen bij het besturen van een amateurvoetbalclub. Ook werd vooruitgeblikt op het vervolg van het programma, dat in september verdergaat met een reeks kennissessies.
Onder de aanwezige sprekers bevond zich Siem de Jong, technisch manager bij Ajax onder TD Jordi Cruijff. Zijn verhaal sloot naadloos aan op de thema’s die gedurende de dag centraal stonden: leiderschap, verenigingsontwikkeling en de maatschappelijke rol van sportverenigingen. Vanuit zijn ervaringen als voormalig topsporter en bestuurder in opleiding ging hij met de deelnemers in gesprek over samenwerken, lange termijnvisie en de uitdagingen van modern sportbestuur.
Tweede carrière
Voor veel deelnemers stond de vraag centraal hoe bestuurders zich blijven ontwikkelen in een steeds complexere sportomgeving. De Jong herkende die zoektocht vanuit zijn eigen loopbaan. Tijdens een open gesprek vertelde hij hoe hij zich na zijn actieve voetbalcarrière bewust voorbereidde op een nieuwe rol binnen de sport. “Ik ben vroeg begonnen met voetballen en zat eigenlijk mijn hele jeugd bij een profclub,” vertelt De Jong aan de deelnemers. “Op mijn zestiende maakte ik de overstap van De Graafschap naar Ajax. Daarna heb ik bij nog een aantal mooie clubs gespeeld. Maar tijdens mijn carrière als voetballer was ik altijd bezig met de vraag: wat komt hierna?”
Die vraag krijgt inmiddels steeds meer vorm. De oud-speler van Ajax volgt momenteel een managementtraject binnen de club Ajax en werkt als technisch manager onder leiding van Jordi Cruijff. “Dit is als het ware mijn tweede carrière. De overgang van voetballer naar bestuurder is groot, maar ook ontzettend interessant. Samen met onder anderen oud-profvoetballers Daniël de Ridder en Ricardo van Rhijn maakt De Jong deel uit van een nieuwe generatie voetbalmensen die de stap zet van het veld naar de bestuurskamer. De Jong ziet toekomst in verbinding en verdieping tussen prof- en amateurvoetbal.
Teamwork als bestuurskwaliteit
Een belangrijk thema tijdens de bijeenkomst was leiderschap binnen sportverenigingen. Volgens De Jong begint goed leiderschap bij samenwerking en het vermogen om mensen mee te nemen in een gezamenlijke koers. Welke eigenschappen uit zijn voetbalcarrière neemt hij mee naar zijn nieuwe rol? “Ik geloof heel sterk in teamwork. Ik was nooit iemand die alles zelf kon. Je wint alleen als je anderen betrekt en samen een strategie uitvoert. Dat geldt op het veld, maar net zo goed in een bestuur.” Volgens De Jong draait goed besturen om mensen meenemen in een gezamenlijke richting. “Je probeert individueel mensen te raken, maar uiteindelijk moet je samen resultaten boeken.” Daarmee raakte hij een herkenbaar vraagstuk voor veel aanwezige bestuurders: hoe creëer je draagvlak binnen een vereniging waar vrijwilligers, leden en andere betrokkenen soms verschillende belangen hebben?
De grootste verandering zit volgens hem in het tijdsperspectief. “Als voetballer laat je iedere week zien waar je staat. Elke wedstrijd is een meetmoment. In een organisatie werk je veel meer aan de lange termijn. Besluiten die je vandaag neemt, zie je soms pas maanden of jaren later terug.”
Die omschakeling vraagt ook (veel) geduld. “Soms merk ik dat processen langzamer gaan dan ik gewend ben. Maar dat hoort erbij.” De druk die erbij komt, voelt anders dan tijdens zijn actieve loopbaan. “Als speler leef je in een soort hyperfocus. Nu voel ik natuurlijk ook de prestatiedruk die bij Ajax hoort, maar ik ben niet meer direct verantwoordelijk voor wat er op het veld gebeurt.”
Duidelijke doelen
Tijdens de sessies over verenigingsontwikkeling werd veel gesproken over het formuleren van een heldere koers. Ook De Jong benadrukte het belang van duidelijke doelstellingen. “In voetbal zijn doelen vaak heel concreet. Je wilt kampioen worden, promoveren of een prijs winnen. In organisaties zijn doelen soms minder scherp geformuleerd. Dan wordt het lastiger om te voelen waar je precies aan bijdraagt.”
Toch ziet hij ook daar een belangrijke les. “Juist daarom moet je als organisatie haalbare en duidelijke doelen formuleren.”
Oud-voetballers in het bestuur
De discussie over de rol van oud-voetballers in bestuursfuncties laait regelmatig op, zeker wanneer resultaten tegenvallen. “Als het goed gaat hoor je er weinig over. Gaat het minder, dan ontstaat direct discussie over ervaren bestuurders, onder andere uit het bedrijfsleven, versus oud-spelers. Ik geloof juist in die mix.”
Volgens De Jong kunnen voormalige profs een waardevolle bijdrage leveren, mits zij bereid zijn zich verder te ontwikkelen. “Oud-voetballers die zich verdiepen in bestuur kunnen veel toevoegen. Maar hetzelfde geldt voor mensen uit het bedrijfsleven. Uiteindelijk draait het om het vormen van het juiste team.”
Amateurvoetbal als ontmoetingsplek
Naast zijn werk bij Ajax is De Jong nauw al heel betrokken bij de amateursport. Zijn dochters voetballen en hockeyen, en zelf staat hij zeer regelmatig langs de lijn. “Ik ben soms trainer, soms coach, af en toe scheidsrechter en draai ook bardienst. Als het tijd technisch uitkomt, doe ik dat graag.” Het amateurvoetbal vervult volgens hem een belangrijke maatschappelijke functie. De maatschappelijke waarde van sportverenigingen vormde een rode draad door het programma. De Jong onderstreepte die rol vanuit zijn eigen betrokkenheid bij het amateurvoetbal. “Clubs zijn veel meer dan alleen sportverenigingen. Het zijn plekken waar mensen elkaar ontmoeten, waar kinderen opgroeien en waar buurten samenkomen. Dat moeten we koesteren.”
Kinderen moeten vooral plezier hebben. De oud-international maakt zich wel zorgen over de toenemende prestatiedruk op jonge sporters. “De grootste uitdaging is dat kinderen zo lang mogelijk blijven voetballen. Daar ligt voor verenigingen een enorme taak.” Social media versterken volgens hem die druk. “Sommige kinderen krijgen op jonge leeftijd al een bepaalde status. Dan worden ze neergezet als de nieuwe Messi. Dat brengt risico’s met zich mee.” Clubs moeten volgens hem juist de nadruk leggen op collectieve ontwikkeling. “Niet (alleen) het individu centraal zetten, maar het team ook ontwikkelen.”
Partnerclubs: meer dan een bordje op de deur
Tijdens een levendige discussie met de deelnemers kwam ook de samenwerking tussen prof- en amateurclubs aan bod. Bestuurders deelden hun ervaringen met partnerclubconstructies, waarna De Jong inging op de rol die Ajax daarin kan spelen. Regelmatig klinkt de kritiek in Amsterdam en omgeving dat het predicaat ‘partnerclub’ onvoldoende zichtbaar voordeel oplevert. “Die samenwerking moet niet alleen op papier bestaan,” erkent De Jong. “Zichtbaarheid is belangrijk, maar er gebeurt vaak meer dan mensen zien. Soms zit de ondersteuning op bestuurlijk niveau, soms in trainersbegeleiding of jeugdontwikkeling.” Volgens De Jong, dat ook gesteund werd door de deelnemers, ligt de verantwoordelijkheid bij beide partijen. “Ajax moet zichtbaar en inhoudelijk waarde toevoegen. Maar verenigingen moeten ook zelf kunnen aangeven waar hun behoeften liggen.”
Voetbalscholen: kansen én risico’s
Ook over de groei van commerciële voetbalscholen ontstond een inhoudelijk gesprek. Onder de aanwezigen bleken zowel voor- als tegenstanders aanwezig. De discussie sloot aan bij bredere vragen over talentontwikkeling, toegankelijkheid van sport en de verantwoordelijkheid van verenigingen richting jeugdleden. De Jong ziet zowel voordelen als risico’s. “Extra trainen kan heel waardevol zijn. Jeugdteams worden grotendeels begeleid door ouders zonder voetbalachtergrond. Dan kan aanvullende training helpen.” Tegelijkertijd waarschuwt hij voor onrealistische verwachtingen. “Het probleem ontstaat wanneer er beloftes worden gedaan aan kinderen en ouders over scouting of doorstroming naar een profclub. Daar zit soms veel onduidelijkheid.” Volgens hem is transparantie essentieel. “Meer bewegen en meer voetballen is positief. Maar we moeten wel eerlijk zijn over wat er wordt aangeboden.” Binnen de nieuwe bestuurders was er ook gerede twijfel. Er waren voor- en tegenstanders. Een ding was duidelijk: er moet regelgeving komen en een interne voetbalschool bij de club blijft de beste optie. Zou houd je zich op de kinderen, de financiën en wildgroei wordt op deze manier aan banden gelegd.”
De toekomst van het amateurvoetbal
Over de toekomst van het amateurvoetbal blijft De Jong optimistisch, mits clubs zich blijven aanpassen aan maatschappelijke ontwikkelingen. “Nieuwe spelvormen zoals 7-tegen-7 kunnen voor sommige groepen aantrekkelijker zijn dan traditioneel elf-tegen-elf. We moeten blijven kijken naar wat mensen leuk vinden.”
De grootste uitdaging blijft volgens hem het behouden van de vereniging als ontmoetingsplek. “Het amateurvoetbal moet een plek blijven waar iedereen graag komt. Daar hebben gemeenten, KNVB, clubs, bedrijfsleven maar ook betrokken vrijwilligers allemaal een verantwoordelijkheid in.”
Voor zichzelf richt De Jong zich voorlopig op leren en ontwikkelen en geeft dat ook als tip mee aan de toekomstige bestuurders. “Ik krijg de rust en ruimte om te groeien. Dat managementtraject bij Ajax is voor mij een geweldige kans. Waar het uiteindelijk eindigt, weet ik nog niet. Maar ik geniet enorm van deze fase.” De voormalige speler die Ajax aan de derde ster hielp heeft geen haast. “Ik weet niet eens of ik ooit technisch directeur zou willen worden. Dat is een functie die dag en nacht doorgaat. Voor nu wil ik vooral ervaring opdoen, mezelf ontwikkelen en ontdekken waar ik het meeste kan bijdragen.”
Met zijn persoonlijke ervaringen en open blik op de toekomst gaf De Jong de aanwezige bestuurders niet alleen een inkijkje in de wereld van Ajax, maar ook concrete handvatten voor hun eigen bestuurspraktijk. Zijn boodschap sloot aan bij de rode draad van de dag: blijf leren, werk samen en houd de maatschappelijke waarde van de vereniging centraal.
Nieuwe generatie bestuurders
Bigshots, een initiatief vanuit de Amsterdamse Voetbal Agenda, is opgezet door de Gemeente Amsterdam, KNVB en Ajax. Het programma richt zich op jonge bestuurders die zich gedurende twee jaar willen inzetten voor een Amsterdamse amateurvoetbalclub. Het doel is tweeledig: enerzijds het opleiden en begeleiden van nieuw bestuurlijk talent, anderzijds het versterken van clubbesturen met een nieuwe generatie bestuurders. De deelnemende clubs aan deze eerste editie zijn AVV Swift, Real Sranang, Playmind Sports, TOS-Actief, Zuidoost United, GeuzenMiddenmeer, SC Buitenveldert, WV-HEDW en SV Kadoelen.
Naast praktijkervaring binnen de clubbesturen krijgen de deelnemers begeleiding van ervaren mentoren uit de politiek, het bedrijfsleven en de sportwereld. Ook bieden Ajax en de KNVB aanvullende scholing aan op het gebied van bestuur, leiderschap en verenigingsontwikkeling.
‘Een mooie start’
Voor Raymond Gyasi, die namens SC Buitenveldert aan de slag gaat met technische voetbalzaken, waren de eerste dagen vooral waardevol vanwege de ontmoetingen met andere deelnemers. “Deze twee dagen waren superleuk en interessant. Vooral de verbinding met andere deelnemers vond ik heel waardevol. De één heeft al bestuurservaring, de ander niet. Daar leer je veel van. Daarnaast was het inspirerend om meer te horen over de visie van Ajax en om Siem de Jong te ontmoeten. Dit voelt als een mooie start.”
Meisjesvoetbal verder ontwikkelen
Marieke, zelf actief bij WV-HEDW maar aankomend bestuurslid bij Zuidoost United, wil zich richten op de ontwikkeling van het meisjesvoetbal binnen de club. “Ik voel me allereerst ontzettend welkom bij Zuidoost United. Ik zit daar ook in de meidencommissie en wil me echt inzetten om het meisjesvoetbal verder te laten groeien. Wat mij de afgelopen dagen vooral heeft verrast, is hoeveel jonge mensen zich met passie inzetten voor het verenigingsleven. Dat geeft veel vertrouwen voor de toekomst.”
Maatschappelijke rol van voetbalclubs
Voor Bas van Gorkum, die bij Swift aan de slag gaat, lag de grootste les in het maatschappelijke belang van amateurclubs.
“Ik wist natuurlijk dat een voetbalclub belangrijk is, maar deze dagen hebben mij laten zien hoe groot die maatschappelijke impact eigenlijk is. Het gaat om veel meer dan alleen voetbal. Dat maakt het ook een uitdaging. Ik kijk ernaar uit om samen met andere verenigingen te ontdekken hoe we die maatschappelijke rol nog beter kunnen invullen.”
Bas denk hardop na over een toekomst binnen het betaald voetbal. “Mijn ambitie is om ooit algemeen directeur van Ajax te worden.” Met Siem de Jong? ‘Dat zou wel een droom zijn ja. ”Maar eerst wil ik ervaring opdoen bij Swift en iets betekenen voor het amateurvoetbal.”
Bestuurservaring opdoen
Voor Edgar, die onlangs begon als bestuurder bij TOS-Actief, kwam het programma precies op het juiste moment. “Ik zit nog geen maand in het bestuur en ben volop op zoek naar kennis en ervaring. Bigshots biedt daarvoor een perfecte kans. Daarnaast heb ik ontdekt hoeveel clubs eigenlijk letterlijk om de hoek zitten. Via dit programma bouw je ook direct een lokaal netwerk op.”
Volgens Edgar zorgen ook de gastsprekers voor extra inspiratie. “Dat mensen als Siem de Jong langskomen, geeft veel energie en enthousiasme om hiermee verder te gaan.”
Werken aan clubcultuur
Rivka van Vugt, bestuurslid bij GeuzenMiddenmeer en in het dagelijks leven werkzaam als bouwmanager, gaat zich binnen haar club waarschijnlijk bezighouden met accommodatiezaken en de renovatie van het complex. “Wat ik vooral heb geleerd, is hoe belangrijk clubgevoel en cultuur zijn. De samenleving wordt steeds individualistischer, maar juist een voetbalclub kan mensen weer samenbrengen. Dat vind ik een mooie opdracht voor de komende jaren.”
Bouwen aan de toekomst
Ook Adam de Vries, 22 jaar en oprichter van Playmind Sports in Amsterdam-Zuidoost, ziet het programma als een investering in de toekomst van zijn vereniging. “Ik heb geleerd hoe het is om zelf iets op te bouwen, maar goed besturen is een vak apart. Via dit programma wil ik leren hoe je een vereniging duurzaam organiseert. Uiteindelijk gaat het er niet om wat er vandaag gebeurt, maar of wat je opbouwt ook over tien jaar nog bestaat.”
Volgens Adam vormt een sterke organisatie de basis voor blijvend succes. “We zijn zelf in korte tijd hard gegroeid, maar juist daarom is een goede bestuursstructuur belangrijk. Dat wil ik niet alleen voor mezelf leren, maar ook doorgeven aan de generatie die na ons komt.”
Jaarlijks terugkerend programma
Met de start van de eerste lichting Bigshots is volgens de initiatiefnemers een belangrijke stap gezet in de verjonging en versterking van het Amsterdamse verenigingsbestuur. Na de zomer gaan de deelnemers daadwerkelijk aan de slag binnen hun clubs. In september volgt het vervolg van het programma met inhoudelijke trainingen en begeleiding.
De eerste editie van Bigshots is in juni 2026 gestart en moet uitgroeien tot een jaarlijks terugkerend traject voor jong bestuurlijk talent binnen het Amsterdamse amateurvoetbal. Als je geïnteresseerd bent in het programma en op de hoogte gehouden wil worden van de nieuwste ontwikkelingen dan kan je mailen naar: bigshots@amsterdam.nl. Bigshots zal jaarlijks terugkeren en is altijd op zoek naar de bestuurders van de toekomst!’
Foto’s: Copyright Gemeente Amsterdam
Tekst: Harold van Ineveld
