Door: Peter Brink
Onder andere JOS Watergraafsmeer en HBOK trekken tijdens de winterstop naar Barcelona. Een vooruitzicht dat herinneringen oproept aan een trainingskamp in 1994, toen een telefooncel, een balkon en een klappertjespistool nog voldoende waren voor onvergetelijke voetbalverhalen.
Je komt tegenwoordig als nieuwkomer bijna makkelijker Nederland binnen dan als voetbalsupporter het stadion van Telstar. Voor de KNVB-bekerwedstrijd tegen Almere City moest je eerst een digitale hindernisbaan afleggen. Een eigen ticketshopaccount, een goedgekeurde uitkaartregistratie, familie en vrienden koppelen. Zelfs kinderen moesten door de administratieve gehaktmolen. Je verwachtte ieder moment dat er ook nog een verklaring van goed gedrag van de hamster werd gevraagd.
Na de wedstrijd tegen Feyenoord werden onder de Noordtribune pakketjes aangetroffen die op explosieven leken. Het bleken rookpotten te zijn die op afstand waren geactiveerd. Uit voorzorg werd het stadion ontruimd. De gewone supporter moet tegenwoordig digitaal bewijzen dat hij bestaat. Maar controle is nog geen veiligheid.
Vorig seizoen bezocht ik in Barcelona wedstrijden van Sant Andreu en CE Europa. Beide clubs zijn inmiddels gepromoveerd naar de Primera Federación. Afgelopen zaterdag speelden ze hun onderlinge derby in het stadion van Espanyol, voor maar liefst 16.000 toeschouwers. Sant Andreu speelt komende zaterdag voor het eerst weer in het eigen stadion. Daar moest eerst echt gras worden aangelegd. De romantische voetbalfan vindt er nog iets terug van het voetbal dat we vroeger vanzelfsprekend vonden. Een kaartje kopen op de wedstrijddag, naar binnen lopen, een broodje jamón scoren, een staanplaats zoeken en na afloop naar de kantine. Geen screening, geen digitale identiteit, geen QR-code die meer over je weet dan je eigen moeder.
CE Europa, dat zijn thuisbasis heeft in de volkswijk Gràcia, moet helaas nog uitwijken naar Can Dragó, een stadion met een sintelbaan, omdat daar wél gras ligt. Daar sterft de nostalgie een langzame dood. Het oude, intieme voetbaldecor heeft plaatsgemaakt voor een atletiekbaan met een voetbalveld in het midden. Weg romantiek. Weg passie. Weg melancholie. De vooruitgang heeft soms verdacht veel weg van achteruitgang. CE Europa speelde vorig seizoen nog in een soort kuil, midden in Gràcia. Ik moest denken aan Zandvoortmeeuwen. In de kantine serveerden ze paella en broodjes Spaanse ham. De wedstrijd begon om vijf uur. Om negen uur gingen de Spanjaarden pas echt eten. Dat is nog eens een vereniging die begrijpt hoe je een middag moet organiseren.
Het deed me denken aan april 1994. Stormvogels Onder-15 ging op trainingskamp naar Calella. Twintig uur in de bus. Ouders mee, zusjes mee, studieboeken op schoot. Vier internationale wedstrijden, waaronder, dankzij Charles Kint, zelfs een ontmoeting met een jeugdploeg van Barcelona. Paul Martin werd aangezien voor Jordi Cruijff. Vader Eek liep met een trommel door Camp Nou. Don Pedro riep zijn ploeg vanaf een balkon, vier hoog, bijeen bij het zwembad. Een balkon en een goed stel longen waren voldoende. Geen appgroep nodig.
We hadden ons de Spaanse keuken iets anders voorgesteld. Tapas, chorizo, pata negra. In ons tweesterrenhotel kregen we water met iets wits erin. Megaperlsoep. Het zag eruit alsof iemand een emmer muurverf had omgekieperd en daar uit beleefdheid een lepel in had gezet. De eerste dagen aten we uit beleefdheid mee. Daarna nam Don Pedro ons mee naar de kip of de pincho’s. Contact met thuis was eveneens een avontuur. Er waren nog geen mobiele telefoons of WhatsApp. Het creatieve hoofd communicatie had een telefooncel gevonden waarmee de tieners gratis naar huis konden bellen. Out-of-the-box denken deed hij zijn hele leven al. Aan de andere kant van de lijn zaten bezorgde ouders. Hoe kon het dat je zo lang kon bellen? Moesten er geen peseta’s worden bijgegooid? At je wel gezond? Het ouderlijk gezag had ook toen al een uitstekende internationale verbinding.
En dan was er nog die vijftienjarige spits die rondliep met een klappertjespistool. Drie jaar later had hij een contract bij Telstar. Verdediger Remco kon naar AZ Onder-16. Ze mochten zelfs op het hoofdveld van Barcelona rondlopen. Een jongen met een klappertjespistool die drie jaar later een contract tekende bij Telstar. Tegenwoordig zou hij bij diezelfde club waarschijnlijk eerst een uitkaartregistratie moeten aanvragen. Ruim dertig jaar later gaan JOS Watergraafsmeer en HBOK tijdens de winterstop naar Barcelona. Trainen, oefenwedstrijden spelen, teambuilding. De kamers kunnen worden verdeeld en de bedtijden vastgelegd. Maar wie er ’s morgens aan het ontbijt verschijnt, blijft met verlokkingen als Otto Zutz en Opium een verrassing.
In 1994 zaten de jongens keurig aan het ontbijt. Het waren vooral een of twee ouders die weleens ontbraken. Je kunt tegenwoordig alles organiseren. Maar niet welke verhalen dertig jaar later blijven hangen. Bij mij zijn dat twintig uur in een bus, een bord Megaperlsoep, een gratis telefoontje naar huis en een jongen met een klappertjespistool Vroeger probeerden we thuis te bereiken. Tegenwoordig proberen we soms onbereikbaar te zijn.
De soep hoeft van mij niet terug. Het klappertjespistool mag in de geschiedenisboeken blijven. Maar dat onbevangen voetbalgevoel? Dat zou ik graag nog eens bestellen. Gewoon een wedstrijdje kijken. Een kaartje kopen. Naar binnen lopen. En na afloop met z’n allen de kantine in. Misschien was het gewoon voetbal.

Het Amsterdamsche Voetbal Doelgericht