Van onze onderzoekjournalist
Over niet-speelgerechtigde spelers, trainer-spelers en de geloofwaardigheid van de competitie
Iedere trainer van een prestatief senioren- of jeugdteam heeft er weleens mee te maken gehad: het vermoeden dat de tegenstander een niet-speelgerechtigde speler opstelt. Vooraf is dat lastig te bewijzen. Veel spelersprofielen zijn tegenwoordig afgeschermd en bij de pascontrole door de scheidsrechter blijft het vaak bij een controle van naam en rugnummer. Een identiteitscontrole vindt zelden plaats.
Pas na afloop ontstaat soms duidelijkheid. Op het digitale wedstrijdformulier staan namen en rugnummers vermeld en begint voor de tegenpartij het speurwerk: foto’s vergelijken, sociale media doorzoeken en proberen aan te tonen dat een andere speler op het veld stond dan op papier vermeld. Alleen met voldoende bewijs kan een zaak worden voorgelegd aan de aanklager van de KNVB.
Wanneer daadwerkelijk sprake blijkt van een niet-speelgerechtigde speler, kan de KNVB zwaar straffen. Mogelijke sancties zijn onder meer een reglementaire nederlaag, puntenaftrek, boetes of zelfs uitsluiting van een periodekampioenschap. In recente KNVB-uitspraken werd bovendien expliciet aangegeven dat wedstrijden ongeldig kunnen worden verklaard wanneer een niet-speelgerechtigde speler heeft meegedaan.
Trainer én speler
Een vergelijkbare situatie doet zich voor bij trainers van standaardteams die zichzelf als speler inzetten. De KNVB-reglementen zijn daar helder over.
Volgens artikel 1.9.5 van het Handboek Reglement Wedstrijden Amateurvoetbal geldt:
“Een voetbalcoach mag gedurende het seizoen dat hij/zij bij de KNVB als voetbalcoach van een team geregistreerd staat of heeft gestaan, niet als speler deelnemen aan bindende wedstrijden van datzelfde team.”
Toch gebeurt het dat trainers zichzelf op het wedstrijdformulier zetten en zelfs meespelen. Opmerkelijk daarbij is dat het digitale systeem van de KNVB automatisch schorsingen verwerkt bij gele en rode kaarten, maar kennelijk geen automatische blokkade kent voor de combinatie speler-trainer.
Dat roept vragen op over de handhaving van de eigen reglementen.
Praktijkvoorbeelden
Deze week deed de KNVB uitspraak in twee vergelijkbare zaken:
- Team A liet de trainer na de winterstop als speler meedoen. Sindsdien werden vrijwel alle wedstrijden gewonnen.
- Team B zette de trainer in bij twee cruciale wedstrijden in de strijd om de punten. Hij viel in en het team behaalde precies de benodigde resultaten.
Of één speler daadwerkelijk het verschil maakt, blijft lastig te bewijzen. Maar wanneer een voormalig speler op hoog niveau opeens op een veel lager niveau meedoet, is het moeilijk te ontkennen dat dit invloed kan hebben op de sportieve verhoudingen.
Daarmee ontstaat ook de vraag: wanneer is sprake van competitievervalsing?
- Nee, wanneer een trainer incidenteel meespeelt vanwege een ernstig spelerstekort, zonder aantoonbaar sportief voordeel.
- Ja, wanneer de resultaten zichtbaar verbeteren terwijl er voldoende spelers beschikbaar waren.
Een opvallend mild oordeel
De aanklager van de KNVB kwam in beide gevallen uiteindelijk met hetzelfde schikkingsvoorstel: één punt in mindering.
Dat is opvallend. Zeker omdat eerdere KNVB-uitspraken bij niet-speelgerechtigde spelers juist spreken over zwaardere sancties, zoals het ongeldig verklaren van wedstrijden of reglementaire nederlagen.
Daardoor ontstaat het beeld van een ‘salomonsoordeel’: een straf die enerzijds erkent dat de regels zijn overtreden, maar anderzijds beperkt blijft vanwege de fase van de competitie en de mogelijke gevolgen voor promotie, degradatie of nacompetitie.
Opvallend is bovendien dat geen onderscheid werd gemaakt tussen één overtreding en meerdere wedstrijden waarin een trainer als speler werd opgesteld.
De kernvraag
De belangrijkste vraag blijft daarmee overeind: loont het overtreden van de reglementen uiteindelijk toch?
Want wanneer een team sportief voordeel behaalt, de behaalde punten grotendeels behoudt en de sanctie beperkt blijft tot één punt aftrek, kan de conclusie ontstaan dat het risico van overtreden kleiner is dan de mogelijke winst.
En juist dat raakt aan de geloofwaardigheid van de competitie én aan de handhaving van de eigen regels door de KNVB.
Reageren? Dat kan. E: info@hetamsterdamschevoetbal.nl
Het Amsterdamsche Voetbal Doelgericht