Opinie | Amateurvoetbalverenigingen missen visie

Voetbalverenigingen die met hard werken zijn opgebouwd, werden in een paar jaar tijd ten gronde gericht.

Afgelopen voorjaar en zomerperiode was er veel te doen om voetbalclub Batavia’90. De vereniging, uitkomend in de tweede klasse, zou voor tonnen schulden hebben bij meerdere partijen, onder andere (oud-)spelers van het eerste elftal. De vereniging had uitgesproken ambitie om de amateurtop te bestormen en wilde daarvoor de portemonnee trekken. Gevolg: na enkele seizoenen een stuurloze vereniging, ledenvergaderingen alleen nog op papier dus geen lastige vragen, geen concrete informatie voor leden. Toen het iets te warm onder de voeten werd stapte de verantwoordelijke bestuurders op (uiteraard met ‘goede’ reden) en lieten de club leeg-getrokken achter. Kinderen van 5-18 jaar in onzekerheid of ze nog wel met hun vrienden konden sporten.

Het is geen uitzondering meer. We kijken te vaak naar de grote broers in de ere- en eerste divisie. Wat daar gebeurt binnen en buiten de lijnen is in zekere mate een maatstaf voor het amateurvoetbal. De jarenlange soap rondom Vitesse Arnhem is daar een lichtend voorbeeld van. Het was een komen en gaan van bestuurders, technisch managers, trainer-coaches, interimmanagers, crisismanagers, eigenaren en ga zo maar door. Iedereen deed het op zijn eigen manier, met zijn eigen wijsheid. Wat heeft dat de club Vitesse opgeleverd? Sinds de verhuizing naar Het Gelredome, u weet wel het stadion waar de Amsterdamse tycoon Michael van der Kuit (Nedstede) eigenaar van is, is de club failliet gegaan. En zo geschiedde ook met Amsterdamse verenigingen in het klein. Dubieuze samenwerkingen, schimmige sponsoren, een komen en gaan van (beperkte) spelers, wisselende besturen en slechte overdrachten. Hoge pieken en keiharde afdalingen, mede tot gevolg. De afgelopen jaren zijn tientallen verenigingen verdwenen of uit nood gefuseerd. Voetbalverenigingen die met hard werken zijn opgebouwd werden in een paar jaar tijd ten gronde gericht.

Goed gejat

Ook binnen de lijnen en in de kleedkamer is het raak. En dan praten we nog altijd over het amateurvoetbal. Spelers kopiëren elkaar, nieuwe trends sijpelen weer door naar de jeugd. Een samenwerking met een betaald voetbalclub staat mooi op de voorgevel van het clubgebouw bij de amateurvereniging, maar uiteindelijk wil de BVO als eerste het recht hebben op dat ene talentje uit de jeugd die misschien wel een cash-cow kan worden na jaren van investeren. Gelukkig stopt Ajax met de O8-jeugd, maar gaat Ajax wel start met Ajax Regionale Trainingen (ART) en de Ajax Voetbal School (AVS). FC Utrecht doet dit al jaren met een pre-academie tot O11 en dat levert wat op, hebben ze in Amsterdam waarschijnlijk gezien. De Amsterdamse jeugdopleiding is al jaren geen trendsetter meer, maar dat terzijde. Beter goed gejat dan slecht bedacht, moeten ze op de burelen van De Toekomst gedacht hebben….

Waan van de dag

Dit doet de club om meer potentiële talenten in het vizier te hebben. Dat gebeurt bij amateurverenigingen die binnenkort handenwrijvend 300(!) gescoute en zeer jonge jeugdspelers verwelkomen. Zij kijken op hun beurt vooral wat er aan de zgn. strijkstok blijft hangen voor hun cluppie. Want wees nu eerlijk: elke vereniging pretendeert de beste jeugdtrainers, teams en spelers te hebben. Beleid; er bestaan dozen vol beleid, maar weinigen volgen beleid. De waan van de dag regeert, ook bij de (ambitieuze) amateurs. En dat gaan we weer merken als de deadline van 15 juni, 23.59 uur in 2026 nadert.

Komen en gaan van spelers

Afgelopen week sloot de enige echte transfermarkt. In Nederland bleef het relatief rustig. Clubs hebben tot op zekere hoogte geleerd van het verleden. Spelers en coaches willen zichzelf natuurlijk altijd verbeteren en dromen van een topclub. Ze schatten zichzelf vaak hoger in dan de buitenwacht. Dat is niet anders in het amateurwereldje in en rondom Amsterdam (en de rest van amateurvoetballend Nederland). Het is elk seizoen een komen en gaan van (groepen) spelers die van vereniging A naar vereniging B hoppen. Ze komen allemaal ’thuis’, gaan voor de prijzen spelen. Willen hogerop en elke coach is zeer tevreden met zijn nieuwe selectie, zijn nieuwe staf en de sponsor die een trainingskamp heeft beloofd plus een nieuwe kledingpakket en een leuke ‘reiskostenvergoeding’. Over 500(!) verschuivingen – dan praten we slechts over de standaard heren teams in de A-categorie – konden we noteren in het amateurvoetbal in- en rondom Amsterdam. Natuurlijk zaten daar genoeg zeer legitieme reden bij, daarvoor is een overschrijving ook in het leven geroepen. Vrij verkeer van personen, zullen we maar zeggen. Alles bij elkaar opgeteld inclusief jeugdleden gaat het om duizenden overschrijving in totaal. Het is maar een getal.

Helden

Maar, waar is de lange termijn visie bij de vereniging, de spelers en de coaches? Want na een week of zes in de competitie, of je nu Tweede divisie speelt of derde klasse, valt het toch wat tegen en in de winterstop, of daarvoor al, wordt er paniekvoetbal gespeeld in de bestuurskamer of lokale restaurants. Natuurlijk zijn er genoeg verenigingen waar verstandig beleid gevoerd wordt. Die verenigingen groeien, houden de hand op de knip en gaan niet mee met het betalen van spelers. Zij geven de eigen jeugdspelers échte kansen om bij hun club, waar de jongetjes en meisjes als 8-jarige lid zijn geworden, in het eerste elftal te voetballen. Mét hun helden met wie ze op zaterdag- of zondagmiddag aan de hand het veld opliepen liepen, tegen de andere buurtclub.

Fritz Korbach

Het eerste ontslag in de Tweede divisie dit seizoen was natuurlijk een lachertje, dan heb je als clubbestuur gefaald tot achter de komma. Tenzij er iets heel erg verkeerd aan de hand is. Maar vakmensen stuur je niet zomaar de laan uit. De profielschets, die was opgesteld door het management, klopte toch ineens niet meer? Dat bouwen aan een selectie werd al vrij snel overboord gegooid. Ook in de metropoolregio Amsterdam gaan er binnenkort de eerste spaanders vallen. Of dat nu in oktober is – als de blaadjes van de bomen vallen en het chagrijn richting de donkere dagen toeneemt – of tijdens de eerste evaluatie rondom de kerstvakanties. De clubs praten dan altijd over ‘in goed overleg’ en hopen stiekem op een ouderwets ‘Korbach’-effect. Maar dat er ergens in Oost, (Oud-)Zuid, (Nieuw-)West of Noord eerst gezaagd en dan gehakt gaat worden aan de trainersstoel, dat staat vrijwel vast. Houdt u de berichtgevingen binnenkort maar in de gaten op deze website. De spelersgroep kan nog niet direct vervangen worden. Dat gebeurt dan weer richting het einde van het seizoen. Of de groep stapt eerder op vanwege tegenvallende prestaties, maar geven de club de schuld omdat er geen elftalleider was die de waterzak mee nam naar het veld en ze moesten zelf een keer vlaggen. Wees blij zou ik zeggen, alles beter dan negentig minuten op de bank zitten. Maak je nuttig voor je club, je doet misschien nog wat spelregelkennis op in de praktijk! Maar goed, TABA raapt anno 2025 nog steeds de scherven uit het recente verleden. Zouden ze ervan geleerd hebben in Amsterdam-Oost? Zelf het stuur in handen houden, zou mijn devies zijn.

Verenigingen zouden namelijk ook kunnen kiezen voor een langer termijn visie. Dat geeft een richting en houvast. Dat leidt tot betere beslissingen, motivatie, betrokkenheid en verbinding. Je werkt samen aan een duurzame groei. Een sterke vereniging waar bestuurders, supporters, spelers en vrijwilligers zich thuis voelen. Waar ze elkaar willen zien, ontmoeten. Waar herkenbaarheid is. Zoals een trainer uit de Vierde divisie onlangs vertelde: ,,Ik zit niet te wachten op elk seizoen een dozijn nieuwe spelers. Dat lijkt me helemaal niets. Dan moet je ook steeds weer opnieuw beginnen. Met geduld en beleid kom je veel verder.” Helaas, de meeste trainers voelen de druk van presteren. Alleen heersend en bepalend ben je misschien vlugger en bereik je een snellere piek in prestatie, samen kom je verder. Zonder visie blijven keuzes reactief, gebaseerd op de emotie van de dag. Ook in het amateurvoetbal in de prachtige stad Amsterdam.

Haldor van Elvedin