Opinie | Ambitieuze verenigingen hebben een champagnesmaak, de spelers een limonade commitment

Verenigingen met champagneambities, spelers met limonadecommitment

De KNVB kwam ook dit jaar opvallend vroeg met de speeldagenkalender voor het seizoen 2026/2027. Een keurig overzicht, bijna een bijbel op één vel papier. Voor clubs, bestuurders en trainers een houvast. En hopelijk ook voor spelers. Na wat kritiek paste de bond het document recent aan. De technische commissies, besturen en trainers-coaches kunnen aan de slag met hun goeddoordachte (en strakke) planning.

Dat houvast is anno 2026 vooral ijdele hoop.

De verenigingen waar spelers nog écht rekening houden met het competitieschema worden met het jaar zeldzamer. Je moet ze tegenwoordig zoeken, de figuurlijke speld in de hooiberg. Natuurlijk: vroeger was niet alles beter. Maar één ding was helder. Begin september startte de competitie, er was een winterstop van drie à vier weken, en daarna speelde je door tot en met de nacompetitie. Dan ging je op vakantie en je hield rekening met de start van de voorbereiding op weer een nieuw voetbalseizoen. Het gras groeide aan vanaf eind mei, maar iedereen kreeg toch al echt de kriebels als het medio juli werd. Misschien een weekje te laat vanwege de spreiding van de schoolvakanties, maar dan trainde je sowieso voor jezelf. Je was fit, klaar voor de start.

Nu begint het seizoen met drie bekerrondes vanaf eind augustus, leuke inspeelpotjes, de tweede tot en met vierde divisie uitgezonderd want die starten enkele weken eerder, gevolgd door competitie, afgewisseld met vrije weekenden rondom schoolvakanties. De KNVB houdt zelfs rekening met Carnaval in het zuiden.

En toch is het (lang) niet genoeg.

Voorspelbaar gevolg

Voor de meeste verenigingen met een ambitieus eerste elftal zit een degelijke voorbereiding er nauwelijks nog in. Sterker, voor veel spelers het moment om het (beruchte) voorbereidende deel van het seizoen te mijden. Selecties zijn doorlopend incompleet en de redenen zijn uiteenlopend. Oefenduels worden toch maar ingepland. Trainers lopen daardoor vaak te hard van stapel met een kleine groep, willen tempo houden om maar klaar te zijn voor de eerste wedstrijd terwijl mankracht ontbreekt. Jeugdspelers worden van stal gehaald en blijken ineens ook van meerwaarde. Gevalletje toeval…

Jan Rab, wie kent hem niet, sprak ooit de legendarische woorden: “Ik heb een voorbereiding van zes weken. Ook al is de competitie gestart, dan loopt mijn voorbereiding en planning gewoon door.” Die liet zich niet opjagen. Andere tijden, want hij beschikte wel over een complete selectie één week na de start van de voorbereiding.” Trainers zouden daar heden ten dage van dromen.

Jan Zoutman, tegenwoordig hoofddocent bij de KNVB voor de Coaches Betaald Voetbal Opleiding, liet het in grafieken behapbaar zien: wie te snel en te vroeg piekt betaalt daar uiteindelijk de rekening voor. Zoutman liet zich in het voetbalgekke Spakenburg, waar eerste elftallen tegenwoordig louter uit aankopen bestaan, niet van de wijs brengen. Hij pakte met IJsselmeervogels tussen 2009-2011 de beker, de afdelingstitel, het landskampioenschap en de supercup. De selectie kreeg na een loodzwaar seizoen vrijaf maar moest zich drie-vier weken later weer melden voor een volgend seizoen om ze geleidelijk weer op te trainen. Toen de gevierde coach de eerste oefenduels(!) van het nieuwe seizoen verloor, na het meest succesvolle seizoen ooit, kwam hem dat direct al op kritiek te staan van het publiek. De spelers moesten harder werken (voor hun geld.) Jan wist beter…..

De gevolgen van piek- en overbelasting zijn overigens elk jaar hetzelfde: blessures. Veel blessures.

Rond oktober, na de ADE-weekenden, is het al flink raak en daar kom je nauwelijks meer vanaf. En als je trainers begin februari in de derde klasse nog hoort zeggen dat hun groep “nog niet fit is”, dan zegt dat alles over de huidige realiteit. In maart komt een nieuwe golf met blessures. Daar kun je op rekenen!

Stressmoment

De stress bij coaches slaat steevast toe zodra de blaadjes van de bomen vallen, de dagen korter worden en bestuursleden onvoorspelbaar beginnen te reageren. In de zomer is het handjes schudden, vriendelijke knikjes en ambitieus taalgebruik.

“Meedoen.”
“De top aanvallen.”
“Een mooi seizoen draaien.”

Maar zodra de resultaten tegenvallen, verdwijnen die woorden net zo snel als sneeuw voor de zon. Harder trainen, conflicten. En nederlagen.

Vier vakanties per seizoen

Waarom? Omdat spelers tegenwoordig minimaal vier keer per seizoen op vakantie gaan.

Wanneer het hun uitkomt, moet alles pico bello geregeld zijn. Netto trainen en spelen velen serieus mee van oktober tot begin december. Een trainingskamp vol kroegentochten na een paar weken kerstreces? Daar zijn ze wel voor te porren. We beloven op trainingskamp plechtig beterschap. Eenmaal in Nederland lukt dat een weekje. En dan is die cirkel er weer.

Er volgen skivakanties, stedentrips en andere voorjaarsuitjes van februari tot april. Bij De Meteoor belden enkele spelers in de ochtend voor de middagwedstrijd doodleuk op met de mededeling dat ze om 16.30 uur Ajax gingen kijken in de Arena en daarom niet mee konden doen. ‘Met zulke spelers win je de ‘oorlog’ niet, zou wijlen Rinus Michels zeggen. Ongetwijfeld dat deze jongens een nieuwe club vinden die er intrapt.

Dan is er van april tot half mei nog enigszins toewijding, mits ze wel volledig spelen. Anders zijn de heren op hun ‘pik’ getrapt en moet de trainer-coach, die al murw is gebeukt, voor de zoveelste keer uitleg geven aan een TC of lokale notabelen. Je zult maar trainer-coach zijn….

Hardleersheid

Neem Swift. Prachtige club op het Olympiaplein. Vierde divisie. Opnieuw komen ze dit seizoen in de problemen en het zou al een wonder zijn als ze de nacompetitie ontlopen. Zijn ze dan zo slecht? Nee! Maar de ‘kleuterklas’ gaat liever het gehele jaar door op vakantie dan dat er een collectief besef is van verantwoordelijkheid.

Swift leert niet. En dat gaat een keer mis. Competitiegenoot DVVA zal in de regel geen haar beter zijn, lang leven de vrijheid, maar daar staat tenminste nog een collectief. We gaan het zien en meemaken….

Floris Mulder, redelijk wat stappen gezet in het hogere segment van het amateurvoetbal, had na een paar maanden genoeg gezien in Oud-Zuid en verkast komende zomer naar de Watergraafsmeer. Daar weet je nooit of de douches warm of koud zijn, en de kantine is een museum. Maar er staat wél een gecommitteerde spelersgroep. Ervaren. Karakters. Verstandig beleid ook. Voetbal knowhow in de vereniging. Daar vind je geen laptop maar een stuk papier aan de muur, met tape van de toegewijde verzorger vastgeplakt. Common sense, dát maakt het verschil.

Het echte kapitaal

Trainer Richard Plug is een trainer van de oude leer. De IJmuidenaar is soms keihard, maar óók het toonbeeld van commitment. Daar hoeven we niet lang over uit te wijden: de feiten liggen voor het oprapen. Daar moet je als speler tegenkunnen, een beetje weerstand op het brein en tegen de botten is niet zo slecht voor je. Man up! Secondair opvoeden in het voetbal heet dat, geloof ik. JOS Watergraafsmeer krijgt komend ook versterking van doelman Jaime Hensen (31), hij komt over van amateurprofclub HSV De Zuidvogels. De keeper heeft genoeg gezien. Na een kampioenschap in 2024 en direct een degradatie in 2025 brak al vroeg de spreekwoordelijke pleuris uit. Daar heeft hij dit seizoen al de derde trainer voor zijn neus. Naast trainer-coach Charly Olf is Meistermacher‘ Mike Snoei (61) van stal gehaald. Mark Bakker werd (te) vlot weggestuurd omdat de technische commissie – een groepje welwillende voetbalvaders – iemand de schuld moest geven van de belabberde prestaties. Een vinger naar een ander, dan wijzen er drie of vier naar jezelf. Maar goed…..’We hadden een frisse wind nodig’. De clichés vlogen weer in de rond.

Paniek in de tent dus.

Reddingsboei

De selectie was ‘dramatisch’, dus werd de portemonnee door ‘iemand’ getrokken tijdens de kerstdis. Onder andere Amsterdammer Kenny Teijsse en Melvin Platje, we kennen ze nog, werden verleid tot een half jaartje zakkenvullen. Beiden zijn over hun hoogtepunt heen en voegen alleen op de heel korte termijn misschien wat toe. Misschien eens fatsoenlijke jeugdopleiding opzetten? Daar hebben ze in Huizen geen kaas van gegeten. Dat gaat daar ook straks van kwaad tot erger.

En de grap is: wat er ook gebeurt, dit komt altijd als een boemerang terug bij een club. Het kan ook weleens andersom, onrealistisch maar dat ter zijde, gaan, daar weet afc TABA genoeg van maar krabbelt weer op.

Elke speler gaat nu tot het gaatje in onderhandelingen, want er valt wat te halen. Nee, geen AA-drankje en een gevulde koek. Brinks komt met een wagen voorrijden. Het eerste elftal is al losgeweekt van de vereniging en bestaat straks uit louter vreemdelingen. Er komt sowieso na dit seizoen een leegloop dus moeten de heren TC opnieuw aan de bak. En de punten? Die koop je gewoon na de winterstop als het even slecht gaat. Behalve een gelikte speeldagenkalender moet dat de eerste prioriteit zijn van de KNVB: het amateurvoetbal moet paal en perk stellen en dit gedrag niet accepteren. Vijf aankopen in de winterstop, het is een gênante vertoning. Ammehoela met de wetsregel ‘recht op werk’. Amateurvoetballer zijn in een zwaar gedevalueerde eerste klasse F is geen werk en als dat het wel zo is, dan zijn ze er in elk geval bijzonder slecht in.

Leuk trouwens voor clubs die wél een spelersgroep hebben die verbonden zijn met hun tweede huis, en die moeten opboksen tegen het kapitalisme bij een lokale eerste klasser. Of gewoon je ambitie bijstellen en jezelf afvragen: wie zijn we eigenlijk? Wat is het club-DNA? Soms hoor je te staan waar je staat. Elke seizoen met kunst- en vliegwerk een kaartenhuis in stand houden is vaak een ego-zaak van een paar clublieden. Ook dat gaat een keer mis….

Champagne smaak, limonade commitment

Verenigingen dromen (te) groot. Champagneambities.

Maar zolang spelers hun betrokkenheid behandelen als limonade – licht, vrijblijvend en snel op – blijft het amateurvoetbal een wereld waarin trainers brandjes blussen, clubs paniekvoetbal spelen en echte binding steeds zeldzamer wordt.

En ergens gaat het mis.

Niet alleen door gebrek aan kwaliteit en beleid.
Maar ook door gebrek aan commitment/ toewijding.

Tekst: Haldor van Elvedin
Reageren? Info@hetamsterdamschevoetbal.nl

Blijf op de hoogte en volg ons via Facebook, Instagram en Twitter!