Het Amsterdamsche Voetbal Doelgericht
JOS/Watergraafsmeer leverde woensdagavond een prestatie van formaat door derde divisionist Dongen met 2-4 uit de KNVB-beker te knikkeren. Trainer-coach Richard Plug moest improviseren door een lange lijst afwezigen, maar zag juist andere spelers opstaan. De trots na afloop ging bovendien verder dan het resultaat. Een tussenstop bij een fastfoodketen langs de snelweg, donderdagavond samen eten op de club en zijn onlangs voltooide boek Wat overblijft na het laatste fluitsignaal vertellen eigenlijk hetzelfde verhaal: voetbal draait volgens Plug uiteindelijk vooral om mensen, herinneringen en de momenten die geen wedstrijdformulier halen.
Puzzelen met een gehavende selectie
Voor Richard Plug was het vooraf vooral puzzelen geblazen. De oefenmeester van JOS/Watergraafsmeer kon tegen Dongen niet beschikken over Martin Campbell, Jeremy de Graaf, Dennis Lamme, Floris Mulder, Boris Santen, Lezil da Silva en Moiz da Silva. Bovendien is Jurre Duijn nog herstellende van een schouderblessure. Niet bepaald de ideale omstandigheden voor een bekerwedstrijd op bezoek bij een tegenstander die na drie competitieduels nog ongeslagen was in de Derde Divisie.
Toch stond JOS er.
Dongen probeerde vanaf de aftrap druk te zetten en de Amsterdammers te overrompelen, maar JOS doorstond die eerste storm. Sterker nog: naarmate de eerste helft vorderde, kreeg de ploeg van Plug steeds meer controle over de wedstrijd en was het bij vlagen zelfs de betere partij.
Na rust werd dat ook zichtbaar op het scorebord. JOS liep uit naar een 0-2 voorsprong en bouwde die marge vervolgens verder uit. Uiteindelijk stond er zelfs 1-4 op het bord. Dat het na de 2-4 nog even spannend werd, hoorde volgens Plug bij de situatie, met ook nog eens de broodnodige wissels. Dongen gooide vervolgens alles naar voren, JOS moest logischerwijze terug, maar de bekerstunt kwam niet meer serieus in gevaar.
‘Dit geeft mij een enorm goed gevoel’
Bij Plug overheerste na afloop vooral trots. Niet alleen vanwege de uitslag, maar vooral vanwege de manier waarop zijn gehavende ploeg zich presenteerde. “Een bijzonder knappe prestatie. Als je ziet hoe ook de nieuwe jongens zoals Mees Binnekamp, Jaïr Luca Polm, Nigel Frimpong en Nawaaz Landfeld zich aanpassen, dan geeft mij dat een enorm goed gevoel. Als we (in potentie) acht basisspelers missen en we leggen dit met deze fantastische ploeg op de mat, dan ben ik enorm trots op al die gasten.”
De terugreis naar Amsterdam paste vervolgens perfect bij het amateurvoetbal waar Plug zo van houdt. “De terugreis bestond uit twee delen, want we stopten nog even bij de grote gele M. Nou, daar zaten we dan met z’n allen op de parkeerplaats. Frietjes, milkshakes, lekker dollen. En vanavond heeft de vrouw van keeper Jaimy Hensen gekookt en eten we met elkaar op de club. Dát is amateurvoetbal in zijn puurste vorm. Daar kan ik zo van genieten. Dan kom ik om 01.15 uur thuis, maar heb een wereldavond gehad.”
Het zijn ook precies die momenten die Plug koestert. Niet alleen een overwinning, maar vooral alles wat eromheen gebeurt. “Dit neigt een beetje naar de situatie die ik destijds bij ODIN ’59 meemaakte. Dit soort verhalen blijven hangen.” En daarmee komt het gesprek bijna vanzelf terecht bij zijn boek die deze maand de vuurdoop kent.
Veertig jaar voetbal in één boek
Plug heeft Wat overblijft na het laatste fluitsignaal inmiddels afgerond. Een titel die eigenlijk precies samenvat wat hij in al die jaren als speler en trainer heeft ervaren. Het idee voor een boek ontstond niet recent. Al vanaf zijn vierentwintigste speelde Plug met de gedachte ooit zijn voetbalherinneringen op papier te zetten. Het bleef jarenlang bij een idee, totdat hij drie jaar geleden op een koude winterdag met een vriendin in zee zwom.
“We hadden het over onze gezinnen, werk, partners en uiteindelijk kwam de vraag: wat zou je nou écht nog een keer willen doen? Voor mij was dat een boek schrijven. Zij zei heel simpel: ‘Wat houdt je tegen?’ Blijkbaar was dat precies het zetje dat ik nodig had.”
Die nacht sliep Plug nauwelijks. “Mijn hoofd draaide overuren. De volgende ochtend zat ik om zeven uur achter mijn computer en begon ik te schrijven.” Het project duurde uiteindelijk drie jaar. Niet omdat er onvoldoende verhalen waren, maar juist omdat het leven en het voetbal steeds nieuwe hoofdstukken toevoegden. Anderhalve maand geleden stelde Plug zichzelf daarom een harde deadline: 30 augustus, de verjaardag van zijn overleden vader. “Op die dag moest het klaar zijn. En dat is gelukt.”
Sweet Caroline en de herinnering aan zijn vader
Wat er na het laatste fluitsignaal werkelijk overblijft? Plug hoeft niet lang na te denken. Een gebeurtenis van het seizoen 2025-2026 zegt volgens hem eigenlijk vrijwel alles. Bij de nominatie voor de verkiezing Trainer van het Jaar van Het Amsterdamsche Voetbal werd de trainers gevraagd naar hun hoogtepunt van het jaar. Berry Smit koos bijvoorbeeld voor JOS–Purmersteijn: ambiance, niveau en spanning in één wedstrijd.
Plug gaf een heel ander antwoord. “Op het moment dat we daar met elkaar stonden was het exact een jaar geleden dat mijn vader kwam te overlijden. Iets wat mij privé natuurlijk enorm raakte, maar wat die spelersgroep ook van dichtbij had meegemaakt. Toen we in het nieuwe seizoen direct een periodetitel wonnen, stonden we met z’n allen in de kleedkamer Sweet Caroline te zingen. Dat nummer is voor mij sterk met mijn vader verbonden.” Het werd een moment dat Plug nooit meer vergeet. “Met de tranen in mijn ogen stond ik daar tussen die jongens. Dát zingen met die spelers om me heen was voor mij het hoogtepunt. Die periodetitel was eigenlijk alleen maar de aanleiding.” Dat is de essentie van zijn boek. Natuurlijk staan wedstrijden, clubs, overwinningen en teleurstellingen erin. Maar uiteindelijk blijven vooral de mensen hangen.
Tien wedstrijden, 25 punten en toch vertrekken
Ook de wonderlijke kanten van het trainersvak komen voorbij. Plug had gemakkelijk een boek kunnen vullen met conflicten, niet nagekomen afspraken, dubbele agenda’s of sponsors die zich bemoeien met de opstelling omdat hun zoon niet speelt.
Dat wilde hij bewust niet. “Dat soort dingen hebben me destijds al genoeg energie gekost. Dit project moest mij juist energie opleveren.” Een voorbeeld dat wél in zijn geheugen staat gegrift, komt uit zijn periode bij DVS ’33. “Tien wedstrijden, 25 punten en toch stond mijn positie ter discussie. De complete spelersgroep stapte vervolgens naar het bestuur om aan te geven dat ze met mij verder wilden. Uiteindelijk ben ik toch vertrokken.” Het tekent volgens Plug de soms ongrijpbare wereld van het voetbal. “Resultaten zijn belangrijk, maar blijkbaar niet altijd bepalend. Tegelijkertijd is juist het feit dat die spelersgroep voor mij opstond me misschien wel meer bijgebleven dan die 25 punten.”
Geen handboek voor trainers
Wie verwacht dat Wat overblijft na het laatste fluitsignaal een trainershandboek wordt, komt bedrogen uit. Plug heeft niet de ambitie de lezer te vertellen hoe het spel gespeeld of het trainersvak uitgevoerd moet worden. “Ik probeer eigenlijk helemaal geen boodschap mee te geven. Tegen de kortzichtigheid en de gekte van sociale media, waar iedere imbeciel met een fake account iets over je kan roepen, ben je toch niet opgewassen. Dat moet je maar accepteren als collateral damage van het trainersvak.”
Veel interessanter vindt hij de ontwikkeling van relaties tussen mensen. “Je kunt als trainer behoorlijk botsen met spelers zonder dat dit betekent dat je jaren later nog steeds tegenover elkaar staat. Je maakt ruzie, je lost het op en als je elkaar veel later weer tegenkomt, overheerst vaak juist het goede gevoel.” Daarom werkte Plug altijd graag langere tijd bij een vereniging. “Jij ziet jongens mannen worden en uiteindelijk vader. Maar andersom gebeurt er ook iets. Zij zien achter die strenge, soms afstandelijke en oudere trainer-coach uiteindelijk óók gewoon een mens en een vader verschijnen. Dat soort relaties ontstaan niet in tien wedstrijden. Daar is tijd voor nodig.”
‘Overschat je eigen rol vooral niet’
Toch zit er tussen alle verhalen wel degelijk iets waar een jonge trainer zijn voordeel mee kan doen. “Overschat vooral je eigen rol als trainer niet. Uiteindelijk zijn het de spelers die het verschil maken. Dat vond ik als speler al en dat vind ik nu nog steeds. Maak het allemaal niet te moeilijk, blijf dicht bij jezelf en wees flexibel als het moet, zonder te tornen aan je eigen normen en waarden.”
Ook adviseert Plug trainers om financieel niet volledig afhankelijk te worden van het vak. “Dat geeft je de vrijheid om keuzes te maken waarvan jij denkt dat ze goed zijn, in plaats van keuzes omdat je bang bent je baan kwijt te raken.” Maar lessen? Zo wil hij het nadrukkelijk niet noemen. “Het zijn mijn ervaringen. Het boek is vooral een reis door zo’n veertig jaar voetbal. Bijzondere, bizarre, mooie, grappige en soms emotionele momenten met de mensen die daar onderdeel van zijn geweest.” Van de jonge, vrijgezelle voetballer die voor een fooi betaald voetbal speelde tot de ervaren trainer die met de jaren ook emotioneler is geworden. “Ik hoop vooral dat mensen kunnen lachen en misschien af en toe een traan moeten wegpinken. Over de meest persoonlijke dingen heb ik echt moeten nadenken of ze erin moesten. Maar juist daarin zit volgens mij herkenbaarheid. Het is allemaal voetbal gerelateerd, maar uiteindelijk gaat het vooral over mensen. En veel van wat in de voetbalwereld gebeurt, kun je net zo makkelijk terugvertalen naar het dagelijks leven.”
En ja, de lezer moet wel een beetje tegen de typische Plug-humor kunnen. “Ik moet er zelf altijd wel om lachen, maar dat is denk ik al mijn hele leven mijn probleem. Niet iedereen vindt het leuk. Behalve mijn drie vrienden. Denk ik. Hoop ik.”
Opbrengst voor Spieren voor Spieren
Aan het boek zit bovendien een maatschappelijk doel gekoppeld. Plug verwacht bepaald niet rijk te worden van zijn schrijversdebuut – de oefenmeester is al blij wanneer hij uit de kosten komt – maar wil ook heel graag dat het project iets extra’s oplevert. Daarom heeft hij bewust gekozen voor Spieren voor Spieren als goed doel. De organisatie zet zich in voor kinderen met een spierziekte. De combinatie van kinderen en sport gaf voor Plug de doorslag.
Zo komen na een bijzondere bekeravond in Dongen meerdere lijnen samen. Een gehavend JOS Watergraafsmeer dat boven zichzelf uitstijgt, spelers die samen op een parkeerplaats friet en milkshakes naar binnen werken, een maaltijd op de club en een trainer die na zo’n veertig jaar voetbal zijn herinneringen heeft opgeschreven. De 2-4 in Dongen staat straks gewoon in de statistieken. Maar als je Richard Plug mag geloven, zijn het waarschijnlijk de verhalen eromheen die na het laatste fluitsignaal werkelijk overblijven. Het boek is online te bestellen: Wat overblijft na het laatste fluitsignaal
Tip de redactie: info@hetamsterdamschevoetbal.nl
