Het Amsterdamsche Voetbal Doelgericht
Door: Peter Brink
Popeye had zijn spinazie, Obelix had zijn toverdrank en Superman zijn cape. De moderne voetbaltrainer heeft een inspanningsfysioloog, een sportpsycholoog en een gps-horloge. Hij weet precies hoeveel kilometer zijn spelers lopen, hoe vaak ze versnellen en hoeveel meter ze op hoge snelheid afleggen. Alleen waarom die ene speler de bal weer bij de verkeerde kleur inlevert, moet soms nog nader worden onderzocht.
Bij Purmersteijn hebben ze iets ontdekt. De spelers hebben, zoals trainer Berry Smit het ongeveer omschrijft, lucht voor 150 minuten. Ze blijven maar gaan. Ook als de tegenstander denkt dat de wedstrijd inmiddels wel in de plooi ligt. Het geheim? Een Volendamse cocktail van voetbalverstand, ervaring en loopvermogen. Berry Smit als trainer, assistent Ab Persijn met ervaring uit het betaalde voetbal en performancetrainer Ben Zwarthoed als de man die de motor laat draaien.
Hij is geen boekhouder, geen schriftgeleerde, maar een ex-turner met wat privéproblemen die hij heeft overwonnen. Een performancecoach die binnen en buiten het veld ook een hele weg heeft afgelegd om fysiek, mentaal en financieel fit te worden. Hij maakt de spelers fit zonder dat ze eerst op militaire oefening hoeven. Sommige clubs sturen hun selectie het bos in om de teamgeest te versterken. Purmersteijn lijkt de spelers liever gewoon achter de bal aan te sturen.
Natuurlijk helpt het als je weet wat je doet. Bij HFC werkte conditietrainer Frank Versteeg juist zonder meetapparatuur. Hij zag het met zijn eigen ogen. De analyse zat al in zijn hoofd. Dat heet ervaring. John Hilton bleef maar lopen, zag Versteeg drie jaar geleden. Die had volgens hem wel twee longen en HFC leek de fitste ploeg van de Tweede Divisie. Versteeg liet de spelers ook werken aan de mobiliteit van hun onderrug en heupen. Kruispassen, knieën omhoog, sprinten, achteruitlopen, de cobra, opdrukken. Een halfuur lang. Voetbaltraining met een vleugje fysiotherapie en Olga Commandeur. Saillant genoeg weet de fysio hoe je blessures voorkomt. Al bleek zijn eigen knie niet meer te redden.
Zijn boodschap aan de spelers was eenvoudig: je doet het niet voor de trainer, maar voor jezelf. Niks geen PowerPointpresentatie, gewoon directe taal. Al vermoed ik dat er tegenwoordig ergens een app bestaat die bijhoudt hoe vaak een speler zijn rug hol en bol maakt. Met een dashboard voor de technische staf.
In Volendam konden ze altijd al voetballen. Pier Tol, Joey Veerman en Robert Mühren: rasvoetballers die niet per se de meeste meters hoefden te maken. Zij lieten de bal het werk doen. Met nog geen 37.000 inwoners telde de gemeente Edam-Volendam in 2025 maar liefst achttien semiprofessionele en professionele voetballers. Wat zit daar in het water? Hard werken, zeggen ze in Volendam. De lat net iets hoger leggen dan een ander. Dat zou niet alleen in de muziek, maar ook op het voetbalveld resultaat opleveren.
Bij Purmersteijn lijkt die Volendamse voetbaltraditie nu een extra ingrediënt te hebben gekregen. De techniek en het spelinzicht zijn er, maar met Ben Zwarthoed komt daar ook de fysieke inhoud bij. De bal laten lopen én zelf blijven lopen. Dat is een lastige combinatie voor de tegenstander. Berry Smit bedenkt het voetbal, Ab Persijn brengt zijn ervaring mee en Zwarthoed zorgt ervoor dat de spelers het kunnen blijven uitvoeren. Misschien is dat geen geheim recept, maar gewoon een goed team van mensen die weten wat ze doen. Toch blijven trainers overal zoeken naar het geheim achter succes. Nieuwe systemen, nieuwe meetinstrumenten, nieuwe theorieën. Straks moet er nog een sportpsycholoog aan te pas komen om uit te leggen waarom een speler na negentig minuten moe is.
Misschien is het geheim helemaal niet zo geheimzinnig. Je moet weten wat je wilt spelen, spelers hebben die het begrijpen en ervoor zorgen dat ze het kunnen volhouden. Al zou ik, als ik trainer van een profclub was, toch even bellen met Purmersteijn. Niet voor een nieuwe spits. Voor die tweede long.
