Het Amsterdamsche Voetbal Doelgericht
JOS/Watergraafsmeer heeft zondag de eerste periodetitel in de Vierde Divisie A veroverd. De ploeg van trainer Richard Plug kwam zelf niet in actie, maar zag de directe concurrent punten verspelen. Eén dag eerder hadden de Amsterdammers met een (moeizame) 2-1 overwinning op SDV Barneveld hun werk gedaan. De prijs vormt de bekroning van een bijzondere eerste seizoensfase, waarin JOS ondanks een relatief smalle selectie en tegenslagen bleef presteren. Binnen en buiten het veld maakte de club indruk met een succesvolle KNVB-bekercampagne, die eindigde tegen NAC Breda. Voorzitter Ron Meijer blikt terug op een intensieve periode die de vereniging sportief, financieel en organisatorisch het nodige heeft gebracht.
Want als er ergens een prijs te verdienen valt, staat JOS/Watergraafsmeer opvallend vaak vooraan. Soms met uitstekend voetbal, soms met de nodige moeite en geregeld met het laatste restje energie. Maar vrijwel altijd met een onverzettelijkheid die inmiddels één van de handelsmerken van de ploeg van trainer Richard Plug is geworden. De eerste periodetitel kwam JOS/Watergraafsmeer bepaald niet aanwaaien. Ook zaterdag tegen SDV Barneveld moest de ploeg diep gaan om de drie punten op Sportpark Drieburg te houden. De 2-1 overwinning paste in het beeld van de afgelopen maanden: niet altijd overtuigend, regelmatig op het tandvlees, maar uiteindelijk wel met resultaat.
Karakter
Dat de Amsterdammers ondanks personele tegenslagen opnieuw een prijs veroveren, zegt veel over de samenstelling van de selectie. Naast de aanwezige voetbalkwaliteit beschikt Plug over een groep waarin de karakters goed bij elkaar passen. De bereidheid om voor elkaar te werken en ook in moeilijke fases overeind te blijven, blijkt een belangrijke basis voor het succes. De periodetitel staat bovendien niet op zichzelf. JOS trok dit najaar ook landelijk de aandacht met een knappe reeks in de KNVB-beker. Het avontuur eindigde tegen NAC Breda, maar leverde de vereniging veel meer op dan alleen sportieve erkenning. Voorzitter Ron Meijer zag hoe de bekerwedstrijden tegen TEC Tiel en NAC Breda binnen de club iets losmaakten dat hij en met hem zijn mede-bestuursleden en de technische staf graag wil vasthouden.
Van sportief succes naar organisatorische uitdaging
Voor Meijer begon het besef van de betekenis van het bekeravontuur al op het moment dat JOS zich plaatste voor het hoofdtoernooi. De manier waarop dat gebeurde, maakte het succes extra bijzonder. Maar de voorzitter dacht ook onmiddellijk aan de mogelijkheden die het de vereniging bood. „Op dat moment bekroop meteen het idee van: dit is voor de club heel belangrijk. De financiële injectie die je krijgt op het moment dat je dat hoofdtoernooi bereikt, maar ook de kansen die daarna nog kunnen komen. Maar ook de manier waarop natuurlijk, want dat kon Hitchcock niet verzinnen, dat einde tegen TEC Tiel. En als het, zoals die avond, dan lukt, dan begint het grote organiseren.”
Dat organiseren begon vrijwel onmiddellijk na de loting. Meijer kon de loting niet zelf volgen. Hij was op dat moment aanwezig bij de uitreiking van een belangrijke subsidie van Schiphol. Medewerkers van de luchthaven die in een lager elftal van JOS/Watergraafsmeer voetballen, hadden hun vereniging voorgedragen voor financiële ondersteuning. Het leverde de club een heel leuke en belangrijke bijdrage op, bestemd voor (jeugd)materialen en andere ondersteuning. Terwijl Meijer de subsidie in ontvangst nam, volgde hij via berichten op zijn telefoon de ontwikkelingen bij de bekerloting. „Stiekem had ik een beetje gehoopt op Telstar. Logisch, denk ik. Het verleden van Richard Plug, maar ook van mezelf. Dat leek mij gewoon een geweldig affiche.” Telstar kwam niet uit de koker. Het werd NAC Breda, een tegenstander die sportief tot de verbeelding sprak, maar organisatorisch meteen de nodige hoofdbrekens opleverde.
NAC bracht meer dan alleen een mooi affiche
De ontmoeting met NAC kon niet zomaar op het eigen sportpark worden afgewerkt. Zowel de veiligheid als de verlichting vormden een probleem. JOS moest op zoek naar een oplossing die organisatorisch haalbaar én financieel verantwoord was. „Het licht konden we misschien zelf nog oplossen, maar dat kost klauwen met geld. En je wilt als je zoiets bereikt, onderaan de streep in ieder geval iets overhouden. En niet dat er geld bij moet, want dan zit eigenlijk dat bekeravontuur je in de weg.” Uiteindelijk bood AFC uitkomst. Op het sportpark van de Tweede Divisionist kon JOS zijn thuiswedstrijd tegen NAC afwerken. Daarmee was een belangrijk probleem opgelost, maar begon tegelijkertijd een nieuwe uitdaging.
Een wedstrijd organiseren op een andere accommodatie vraagt veel voorbereiding. Van toegangscontrole en veiligheid tot praktische zaken die op het eigen complex vanzelfsprekend zijn. Bovendien moest alles in relatief korte tijd worden geregeld. Voor Meijer zelf en zijn naaste medebestuurder Theo Klinkert kwam dat op een bijzonder ongelegen moment. Beiden waren vanuit hun onderneming juist verwikkeld in één van de drukste werkperiodes van de afgelopen jaren. „Ja, en je weet de weg bij AFC niet. Dus je loopt daar ’s avonds rond en denkt: oh, ik moet dat, maar hoe zit dat? Die deur is dicht, dat soort simpele dingen.” Toch werd juist deze organisatorische uitdaging achteraf één van de mooiste onderdelen van het bekeravontuur.
Vrijwilligers stonden ineens op
Bij JOS/Watergraafsmeer is het, zoals bij veel amateurverenigingen, niet altijd eenvoudig om voldoende vrijwilligers te vinden. Een relatief kleine groep draagt doorgaans een groot deel van de werkzaamheden. Het bekerduel tegen NAC bracht daar verandering in. Naast de vertrouwde oudgedienden, onder wie voormalig preses Joop Vlug, die zijn ervaring beschikbaar stelde, zag Meijer hoe andere vrijwilligers en leden zich spontaan aanboden om te helpen. Niet alleen de gebruikelijke vrijwilligers dus, maar ook spelers uit lagere elftallen, oud-leden en mensen die doorgaans minder zichtbaar zijn binnen de organisatie. „We hebben best wel moeite om elke keer vrijwilligers weer bereid te vinden. We zijn met een heel klein groepje dat eigenlijk alles op zijn schouders draagt. Dat er nu iets ontstond binnen de vereniging, bij de lagere elftallen. Teams melden zich aan: ik wil wel steward zijn met het hele elftal. Er is iets gebeurd in de club, waardoor die saamhorigheid die er al was nog veel sterker is geworden, dat gevoel. En nu is het zaak dat we dat vasthouden. Dat dat niet weer weggaat.”
Het waren niet alleen extra handen die zich meldden. Ook organisatorische kennis kwam beschikbaar. Onder anderen Jochem Mijers van ESPN, die zelf bij het derde zaterdagelftal voetbalt, leverde vanuit zijn professionele achtergrond een belangrijke bijdrage. „Dan ontstaat er iets. We zijn allemaal wat dichter bij elkaar gekomen door het geheel. Want je hebt echt het idee dat je kindje even van ons allemaal is. En die steun die wij als bestuur hebben gevoeld vanuit onze leden, vrijwilligers en iedereen, geeft wel heel veel nieuwe energie om weer door te gaan.” Voor Meijer was dat misschien wel de grootste winst. De vereniging kreeg niet alleen een bijzondere wedstrijd cadeau, maar ontdekte tegelijkertijd hoeveel mensen bereid zijn iets voor JOS te betekenen wanneer de omstandigheden daarom vragen.
Oude bekenden vinden Drieburg terug
Het bekeravontuur bracht ook mensen terug naar de vereniging die al langere tijd niet meer regelmatig op het sportpark kwamen. Oud-spelers bezochten de club opnieuw, ontmoetten bekenden en ontdekten dat de sfeer van vroeger nog altijd aanwezig is. Volgens Meijer kan juist die hernieuwde betrokkenheid op langere termijn van grote waarde zijn. „Oud-spelers die de weg weer vinden. En, we zijn even weg geweest, maar wat is hier toch gezellig? We hopen eigenlijk dat dat een opstap is voor de toekomst, dat we dat nog beter voor elkaar gaan krijgen.” Die ontwikkeling wil het bestuur niet verloren laten gaan. Een succesvolle bekerwedstrijd kan een vereniging tijdelijk in de schijnwerpers zetten, maar de echte uitdaging begint daarna. Hoe houd je nieuwe vrijwilligers betrokken? Hoe zorg je ervoor dat mensen die zich spontaan hebben aangeboden ook in de toekomst een bijdrage blijven leveren? Het zijn vragen waar Meijer en zijn medebestuurders de komende tijd mee aan de slag willen.
‘We hebben onszelf tekortgedaan tegen NAC’
Sportief kijkt de voorzitter met gemengde gevoelens terug op de wedstrijd tegen NAC. De uiteindelijke 1-3 nederlaag betekende uitschakeling, maar Meijer is ervan overtuigd dat de ploeg meer uit de ontmoeting had kunnen halen. „Ik vond dat we ons gewoon te kort hebben gedaan in het begin van de wedstrijd. De groep heeft eigenlijk maximaal gepresteerd, alleen niet de beloning gekregen.” Meijer haalt de kans van Frimpong bij de eerste paal aan en denkt ook terug aan een grote mogelijkheid voor Jeremy de Graaf.
Toen JOS later een ongelukkig doelpunt tegen kreeg, bleek hoe klein de marges op dit niveau kunnen zijn. Meijer vond het vooral vervelend voor zijn doelman Swaneveld, die juist in een wedstrijd van deze omvang met een kostbare fout werd geconfronteerd. „Ja, dat vond ik heel sneu. Ook voor hem, maar vooral voor het geheel. Want ja, het had heel mooi geweest natuurlijk als we nog een ronde hadden overleefd en dan een mooie (uit)wedstrijd tegen een eredivisieploeg als FC Utrecht, FC Groningen, noem maar op. Dat had heel mooi geweest.”
De teleurstelling over de uitschakeling werd echter ruimschoots gecompenseerd door de waardering voor de prestatie van de ploeg en de club. „Maar de trots die je voelt dat je met zo’n kleine club als enige vierde divisionist je zo op de kaart zet. En dat je een verslaggever op de tv hoort zeggen van: ja, ik zie eigenlijk geen verschil met een BVO. Dat is het mooiste compliment dat je kan krijgen en daar ben ik supertrots op.”
Publiciteit opent nieuwe deuren
De landelijke aandacht voor JOS heeft volgens Meijer ook na de bekerwedstrijd zijn uitwerking gehad. In het sponsorhome ontmoette het bestuur verschillende mensen die aangaven meer voor de vereniging te willen betekenen. De prestaties van het eerste elftal en de uitstraling van de club hebben duidelijk iets losgemaakt. „Nou, kijk, we hebben ook in het sponsorhome wat we hadden, toch weer wat mensen gezien die wel hebben aangegeven wat meer te willen gaan doen, die nu nog niks doen. Dus ja, als je populair bent, als je wint, heb je vrienden. Maar dat is ook echt zo.”
De voorzitter ziet mogelijkheden om de extra belangstelling te benutten bij toekomstige projecten. Zo kijkt de vereniging naar een subsidieregeling waarvoor intern nog een geschikte projectleider wordt gezocht. Meijer benadrukt dat de prestaties van JOS niet los kunnen worden gezien van de maatschappelijke functie die de club vervult. De vereniging biedt mensen een plek om te sporten, elkaar te ontmoeten en betrokken te blijven bij het verenigingsleven. Dat de belangstelling inmiddels verder reikt dan de eigen achterban, merkt hij aan bijzondere verzoeken van voetballiefhebbers. Zo vertelt hij over bezoekers die normaal gesproken buitenlandse wedstrijden bezoeken, maar vanwege gezondheidsproblemen binnen de familie niet meer op dezelfde manier kunnen reizen. Zij kozen er bewust voor om een wedstrijd van JOS bij te wonen. „Dat niveau hebben we al bereikt. Dat mensen gewoon bij JOS willen horen. Een heel mooie kick, hè?”
Twee velden zijn eigenlijk niet genoeg
Ondanks alle successen loopt JOS/Watergraafsmeer tegen duidelijke grenzen aan. De accommodatie op Sportpark Drieburg biedt niet onbeperkt ruimte voor verdere ontwikkeling. De club beschikt momenteel over twee velden. Volgens Meijer is dat onvoldoende om alle mogelijkheden te benutten, zeker met het oog op de woningbouwontwikkelingen in de omgeving. Meer woningen betekenen mogelijk ook meer jongeren die willen voetballen. Maar zonder extra ruimte kan JOS die groei slechts beperkt opvangen. „We hebben twee velden. Hebben we drie velden, dan kunnen we een grotere hoeveel jeugd van de straat houden. Wat ook weer op de lange termijn kader op gaat leveren voor de club. En nu zit je eigenlijk een beetje gevangen door de bomen. Zo moet je het zien. En doen we eigenlijk al het onmogelijke met de ruimte die we hebben.”
De voorzitter hoopt dat de gemeente Amsterdam nadrukkelijker kijkt naar de betekenis van JOS voor de omgeving. De vereniging presteert al jarenlang op een hoog amateurniveau, maar vervult tegelijkertijd een sociale functie die volgens hem minstens zo belangrijk is. „En als je dan presteert wat wij al jarenlang eigenlijk doen met deze club, dan hoop ik dat de gemeente Amsterdam zegt: hé, die hebben wel wat meer steun nodig. Want kijk wat die mensen bieden.” Ook de staat van de accommodatie vraagt aandacht. Meijer heeft er geen moeite mee dat een vereniging een wat ouder sportpark heeft, maar vindt dat achterstallig onderhoud de verdere ontwikkeling niet mag belemmeren. „Kijk, oud is niet erg. Maar achterstallig wordt vervelend. En we willen ook wat we nu binnenharken, dat willen we ook gebruiken om dat te verbeteren. Maar daar hebben we wel steun bij nodig.”
Een periodetitel met een bredere betekenis
Met de eerste periodetitel heeft JOS/Watergraafsmeer nu ook in de competitie een tastbare beloning binnen. De ploeg van Richard Plug bewees opnieuw dat een relatief smalle selectie geen belemmering hoeft te zijn om succesvol te presteren, zolang de onderlinge verhoudingen kloppen en spelers bereid zijn voor elkaar door het vuur te gaan. Voorzitter Ron Meijer kan terugkijken op maanden waarin de vereniging op meerdere fronten vooruitgang boekte. Het eerste elftal zorgde voor sportieve successen, het bekeravontuur bracht landelijke erkenning en binnen de organisatie ontstond een betrokkenheid die de club nieuwe energie heeft gegeven.
Tegelijkertijd weet de preses dat het vasthouden van die ontwikkeling minstens zo belangrijk is als het vieren van de behaalde prijzen. De extra publiciteit, nieuwe vrijwilligers en mogelijke financiële ondersteuning moeten uiteindelijk bijdragen aan een vereniging die ook op langere termijn gezond blijft. De sportieve lat ligt inmiddels hoog op Drieburg. Maar misschien is de belangrijkste conclusie na dit bijzondere najaar wel dat JOS/Watergraafsmeer niet alleen op het veld sterker is geworden. De club heeft ook daarbuiten laten zien hoeveel er mogelijk is wanneer mensen gezamenlijk de schouders eronder zetten. En terwijl de eerste periodetitel inmiddels binnen is, wacht de volgende uitdaging alweer. Want bij JOS weten ze inmiddels als geen ander: succes vieren is mooi, maar succes vasthouden vraagt minstens zoveel karakter.
Tekst: Harold van Ineveld
Foto’s: Mario Wormhoudt & Minke Wiggerink
